(Geen dagboektekst alleen propagandakrant)
Toelichting: Nachrichten für die Truppe, nr. 323, 5 maart 1945. Duitstalige geallieerde propagandakrant, bedoeld voor Duitse militairen en burgers achter het front. Het blad verscheen vrijwel dagelijks en werd in zeer grote oplagen gedrukt, doorgaans ongeveer 750.000 tot 1 miljoen exemplaren per dag.
De verspreiding werd in deze periode uitgevoerd door het 406th Bombardment Squadron (Heavy), het speciale ‘leaflet squadron’ van de Amerikaanse Eighth Air Force. De eenheid vloog met bommenwerpers en wierp de kranten en andere propagandapamfletten boven Duitsland af in speciale containers. Deze openden zich op geringe hoogte, ongeveer 1.000–2.000 voet (300–600 meter), waarna de inhoud zich over een groot gebied verspreidde. Eén container kon naar schatting ongeveer 80.000 pamfletten bevatten.
Het blad bevat berichten over de geallieerde opmars tot aan de Rijn, de toenemende tekorten in Duitsland en de naderende militaire nederlaag. Kort samengevat vind je hierin op:
- Pagina 1 – de geallieerden aan de Rijn
De hoofdlijn is de snelle geallieerde opmars in West-Duitsland. Er wordt gemeld dat de geallieerden de Rijn hebben bereikt en dat tussen Keulen en Xanten nog maar weinig Duitse bruggenhoofden overblijven. Een kaartje vergelijkt de frontlijn van 24 februari met die van 4 maart en laat zo visueel zien hoeveel terrein Duitsland in korte tijd heeft verloren. Daarnaast staat er een opvallend bericht: „Panzer fahren jetzt mit minderwertigem Sprit”. Daarin wordt benadrukt dat Duitsland door het bombarderen en verliezen van raffinaderijen steeds slechtere brandstof moet gebruiken. De foto toont geallieerde pantservoertuigen die door de verwoeste straten van Mönchengladbach rijden.
Op deze wijze wordt niet letterlijk geschreven dat Duitsland heeft verloren, maar wordt de lezer zelf tot de conclusie gebracht dat de frontlinie instort, brandstof schaars is en Duitse tegenstand steeds moeilijker wordt. - Pagina 2 – Duitsland raakt uitgeput
Deze pagina concentreert zich sterk op de gevolgen van de oorlog voor de Duitse bevolking. Onder koppen als „Frauentum und Nachkommenschaft”, „Die Gesundheit der Nation”, „Die Volksernährung”, „Die deutsche Industrie” en „Heime” worden allerlei cijfers genoemd over sterfte, tuberculose, voedselproblemen, vernielde woningen en beschadigde industrie. De steeds terugkerende formulering „Mit JEDEM Kriegstag…” is duidelijk bedoeld om één boodschap in te prenten: iedere dag dat de oorlog langer duurt, wordt Duitsland zwakker.
De grote foto van een verwoest gebouw met het spandoek „Wir grüßen den ersten Arbeiter Deutschlands: Adolf Hitler!” is duidelijk cynisch gekozen. De propagandistische Hitler-leus staat in scherp contrast met het puin van Duitsland.
Rechts staat bovendien een compacte oorlogskroniek met gebeurtenissen van eind februari en begin maart: Düren, Keulen, Krefeld, München-Gladbach, de Russische opmars, bombardementen op industrie enzovoort. Daardoor kon een Duitse lezer snel een beeld krijgen van ontwikkelingen waarover de officiële Duitse berichtgeving waarschijnlijk veel terughoudender was. - Pagina 3 – Bonn nog maar 16 km verwijderd
De grote kop luidt: „Die Alliierten stehen nur noch 16 km vor Bonn”. Er wordt beschreven hoe Amerikaanse troepen verder oprukken en hoe Duitse militairen gevangen worden genomen. De foto erboven toont Amerikaanse soldaten die door het veroverde Neuss marcheren.
Interessant is dat daarnaast heel gewone krantenzaken staan: aardappelrantsoenen, tabak, sportberichten, onderscheidingen en zelfs een bericht over een 475 jaar oud liedboek. Dat is waarschijnlijk juist onderdeel van de overtuigingskracht: als iedere kolom alleen maar „Duitsland verliest” zou roepen, zou het blad onmiddellijk als vijandelijke propaganda worden herkend.
Een mooi propagandistisch detail is het kader „Die Anderen haben nur mehr Material”. Daar wordt een uitspraak van een Duitse functionaris aangehaald die de geallieerde superioriteit probeert af te doen als puur materieel overwicht. Door zo’n uitspraak zonder veel commentaar naast berichten over de Amerikaanse opmars te plaatsen, wordt die bijna belachelijk gemaakt. - Pagina 4 – instorting aan Oost én West
Hier staat veel over de Sovjetopmars in het oosten en de terugtocht van Duitse troepen. Een van de opvallendste berichten heeft als kop „Bevorzugte SS-Feldpost überlastet den Postverkehr”. Het verhaal suggereert dat het speciale postsysteem voor SS-leden misbruikt wordt en daardoor het gewone postverkeer hindert. Dat is een duidelijke poging om onvrede te creëren tussen gewone Duitsers en Wehrmachtsoldaten enerzijds en de SS anderzijds.
Onderaan staat de foto „Die Überlebenden” met gevangen genomen Wehrmachtsoldaten die naar een Russisch krijgsgevangenenkamp worden afgevoerd. Ook hier zit een duidelijke boodschap achter: zij leven nog omdat zij gevangen zijn genomen. Dat sluit aan bij het bredere geallieerde streven Duitse soldaten ervan te overtuigen dat overgave verstandiger was dan verder vechten.