Duitse Rijk Oberzwehren-Kassel, Mattenberg Barak 26 Zondag 22 november 1942

vanmiddag heel vroeg heeft het iets gesneeuwd. Een schitterend gezicht was dat. Ik heb nog een foto genomen, juist toen het treintje passeerde. Het was droge sneeuw maar toen we uit de kerk kwamen was het alweer modder en vooral natuurlijk om de barakken heen. We zijn nu in Niederzwehren in een kloosterkerk geweest. Ook een aardig kerkje. Reuze kalm en duidelijk sprak die geestelijke, zo dat ik hem vrijwel helemaal kon verstaan.

Na afloop gingen we eerst nog even naar een cafeetje toe. Ik dronk mijn bier nogal tamelijk snel uit en ondertussen was er een ander achter het buffet gekomen. Toen hij nu vroeg of ik weer moest hebben, ik had er al twee op, bedankte ik. Hij zei nu het een en ander zoals dat hij de brandstoffen ook moest betalen. En er waren notabene jongens bij die maar één glas bier hadden gebruikt. Alleen hadden ze geen leeg glas voor zich staan zoals ik.

Er was natuurlijk vanavond nog geen licht en ook geen water ook, dus dat is alle goede in drieën zoals het spreekwoord zegt namelijk geen water, geen licht en geen wc 's. Je gaat dan maar vroeg naar bed toe.

Eerst is Erich zijn vrouw nog even op visite geweest. Die Nol is altijd bezig als zij er is. Erich kwam ook nog even en die zei ook dat we nu meer brood, boter en worst krijgen. Het zal mij benieuwen. Er was anders erg weinig soep vanavond, maar naderhand werd er nog wat uitgedeeld, zodat we toch ons portie gehad hebben.

Er gingen vandaag geruchten dat de Urlaub voor Kerstmis was uitgesteld tot januari, maar volgens Erich zijn vrouw is daar niets van waar.

Toelichting: Op deze datum schrijft zijn jeugdvriend Johan Bijsterbosch vanuit Dessau dat hij Bobs brief heeft ontvangen, maar een eerdere brief niet. Hij vertelt dat het eten iets is verbeterd, al blijft het schaars. Hij klaagt over de zware en te lange werktijden en weigert soms extra werk, omdat dit buiten zijn contract valt en hij uitgeput raakt. Ook beschrijft hij de strenge regels en het gebrek aan vrijheid: alles moet onder toezicht en met papieren, anders volgt een boete. Hij mist thuis, vindt de omstandigheden zwaar en moet alles zelf regelen. Hij sluit hij af met de hoop dat ze na de oorlog weer samen in Amsterdam naar de bioscoop kunnen.